MaaS internationaal met dynamische barcodes: waardevolle impuls voor grensoverschrijdend vervoer

Stel: je reist per trein van Maastricht naar het Duitse Aken en pakt daar de bus om op je bestemming te komen. Daarvoor heb je nu nog minimaal twee tickets nodig. Dankzij ‘dynamische barcodes’ met een uniek nummer als identificatie, in combinatie met een router-infrastructuur, is dat op termijn niet meer nodig, aldus Roel Testroote van ACCEPT Institute: je kunt als consument met je eigen app zorgeloos grensoverschrijdend reizen, terwijl je mobieltje bijhoudt waar je bent, welke kosten je maakt voor je reis én je betaling geschiedt automatisch.

Grenzeloos reizen met het openbaar vervoer zonder steeds te hoeven in- of uitchecken, te wisselen van OV-kaart of app, dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Toch is dat dichterbij dan we denken, aldus Testroote, die namens ACCEPT al ruim een jaar bezig is met de Limburgse pilot die deel uitmaakt van het landelijke MaaS-programma. Aan de achterkant vergde het weliswaar een technische puzzel om Nederlandse en Duitse systemen met elkaar te verbinden, maar: ‘We verwachten dat we in juni ‘live’ kunnen gaan. Er wordt nog een app gebouwd en ook de back-office voor de reisrechten en prijsberekening moet worden ingericht. Binnenkort gaan we testen.’

Barcode

Aan Nederlandse zijde is Arriva de betrokken vervoerder, aan Duitse kant is het ASEAG en in een volgende fase komt daar ook Deutsche Bahn (trein richting Keulen) bij. Het Aachener Verkehrsverbund (AVV) is de betrokken vervoersautoriteit uit Aken, maar doel is uit te rollen in heel Noordrijn-Westfalen. In Nederland zijn naast Arriva meerdere partijen betrokken, waaronder het ministerie van IenW, de provincie Limburg, Translink, Ximedes en TURNN. De barcode, die in Duitsland is ontwikkeld door VDV-eTS, is voor iedereen te gebruiken, dus ook in Nederland. Met de Nederlands-Duitse grenservaringen, zo is de bedoeling, kunnen in een later stadium ook andere grensregio’s hun voordeel doen. Testroote: ‘Je zou, als het inderdaad allemaal werkt zoals wij voor ogen hebben, dit systeem ook in andere regio’s met veel grensverkeer kunnen toepassen, bijvoorbeeld in de regio Twente. En daar blijft het niet bij: heel Europa kijkt met ons mee. Dat was ook onze ambitie toen we startten met dit project: veel landen hebben meerdere grensregio’s waar dit systeem een uitkomst kan bieden. Ook onze subsidiegevers stelden dit als eis; de architectuur moet voor iedereen toegankelijk zijn.’

Gebruiksgemak

Voor de reiziger moet het systeem vooral gebruiksgemak opleveren. Je kunt met je eigen app naar en in het buitenland reizen. Via gps wordt bijgehouden op welke route(s) je reist. De dynamische barcode heeft een uniek nummer (het zogenaamde MaaS ID), waarbij de gegevens van het daaraan gekoppelde reisrecht in een backoffice worden opgeslagen, waar ook de prijs wordt berekend. Of de reiziger straks met een mobieltje of tablet reist, moet geen verschil maken: de gebruiker kan te allen tijde op het eigen device live z’n route plannen en inzicht hebben in de kosten.

Ingenieus

Uiteindelijke doel is uiteraard dat ook in de grensregio’s steeds meer mensen de auto laten staan en voor het schone (OV-)alternatief kiezen. Wat dat betreft zijn er wel wat zorgen, zegt Testroote: ‘Door corona ligt het reizen per OV natuurlijk nagenoeg stil. We hopen dat dit zo snel mogelijk weer op gang komt om goed te kunnen testen.’ Een andere uitdaging is de factor techniek: aan de tekentafel is het allemaal ingenieus uitgedacht, maar straks in de praktijk moet blijken hoe (storingsvrij) het allemaal werkt. Testroote: ‘Ons systeem is een router aan beide kanten van de grens (die met elkaar in verbinding staan). Deze router is ontwikkeld met een Europese subsidie en draait nu al in Luxemburg. Maar de barcode en het online berekenen van de prijs terwijl je onderweg bent, dat is nieuw. We borduren wel voort op bestaande technieken, maar voor ons wordt het ook spannend hoe het in de praktijk uitpakt. Maar we hebben alle vertrouwen dat we hiermee een belangrijke mijlpaal bereiken in het grensoverschrijdend reizen.’