Raad voor de Leefomgeving en infrastructuur adviseert: ‘Leg digitale platformen duurzaamheidsvoorwaarden op’

De overheid moet veel krachtiger ingrijpen in de digitale wereld om duurzaamheid te bevorderen. Dat concludeert de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) in het advies ‘Digitaal duurzaam’, dat in februari uitkwam.

Digitalisering brengt ons gemak en welvaart. Digitale technologie en data hebben positieve gevolgen voor duurzaamheid, bijvoorbeeld door productieprocessen efficiënter te maken. Toch leidt digitalisering niet vanzelfsprekend tot een duurzamere samenleving. Digitalisering jaagt ook consumptie aan, zorgt voor een groei van de grondstofintensieve industrie en meer broeikasgassen.

Terwijl de overheid heel actief is om de fysieke leefomgeving te verduurzamen, is voor de digitale kant van de leefomgeving te weinig aandacht, aldus de Rli. Het digitaliseringsbeleid van de overheid richt zich op de economische kansen van digitalisering, maar niet op de duurzaamheidseffecten. En dat moet veranderen.

In het advies van de Rli, dat op 9 februari 2021 werd aangeboden aan staatssecretarissen van drie departementen, doet zij drie hoofdaanbevelingen:

  • De overheid moet digitale technologie en data zelf vaker inzetten in haar duurzaamheidsbeleid;
  • De overheid moet er ook in zijn digitaliseringsbeleid voor zorgen dat digitalisering van de samenleving duurzaam is;
  • Overheidsorganisaties moeten zich beter voorbereiden op digitale ontwikkelingen.

Digitale platformen, bijvoorbeeld op het gebied van energie, reizen of consumentengoederen, verbinden steeds nadrukkelijker vraag en aanbod van goederen en diensten. Deze platformen bepalen in toenemende mate de regels voor onder meer mobiliteit en energie, met effecten op de leefomgeving.

Volgens de Rli moet de overheid, in het belang van duurzaamheid, striktere (duurzaamheids-)randvoorwaarden stellen aan digitale platformen. Ook moet er een Europese verordening komen die het mogelijk maakt om duurzaamheidsrandvoorwaarden aan platformen op te leggen. Verder moet de overheid onderzoeken of het mogelijk is om via platformen negatieve milieueffecten door te berekenen in de prijs van producten of diensten.

Over de Rli

De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) is het strategische adviescollege voor regering en parlement op het gebied van de fysieke leefomgeving. De Rli is onafhankelijk en adviseert gevraagd en ongevraagd over hoofdlijnen van beleid. Die adviezen richten zich op de duurzame ontwikkeling van de leefomgeving en infrastructuur, op beleidsterreinen van de ministeries van IenW, EZK, LNV en BZK.