‘Tweede’ advies Rli: 'Heb meer oog voor slimme, digitale bereikbaarheidsoplossingen'

Minder eenzijdig focussen op het wegnemen van verkeersknelpunten en meer oog voor slimme (digitale) oplossingen: dat zijn twee aanbevelingen die de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) onlangs deed in haar advies ‘Naar een integraal bereikbaarheidsbeleid’, dat eveneens in februari uitkwam. In dit advies staat ook dat kabinet en Kamer actiever moeten inspelen op maatschappelijke trends en technologische oplossingen.

Volgens de Rli bestaat er op het gebied van bereikbaarheid vaak een soort automatische reflex om knelpunten op te lossen met investeringen in projecten voor nieuwe infrastructuur. Terwijl het beter zou zijn, aldus de Rli, als andere oplossingen zwaarder zouden meewegen. Als mogelijke voorbeelden noemt de Rli ‘thuiswerken’, ‘spreiding van het verkeer gedurende de dag’, ‘digitale alternatieven’ en ‘slim verstedelijkingsbeleid’.

In het advies, dat Kamerlid Rutger Schonis (D66) op 10 februari 2021 namens de Tweede Kamer in ontvangst nam, pleit de Rli ervoor om alle beleidsalternatieven volwaardig en nevengeschikt mee te wegen. Nu is dat niet het geval, soms ook omdat niet-infrastructurele oplossingen politiek of maatschappelijk als ‘te gevoelig’ worden bestempeld.

Ook adviseert de Rli om meer oog te hebben voor ‘brede welvaart’: het bereikbaarheidsbeleid heeft immers impact op het klimaat, milieu, verstedelijking, veiligheid en sociale opgaven. In de gehele beleidscyclus, van visievorming tot uitvoering, moeten nadrukkelijker maatschappelijke kosten-batenanalyses worden gemaakt. De Rli wijst daarbij vooruit naar de analyse van de benodigde capaciteit van wegen, vaarwegen, spoorwegen en openbaar vervoer voor de lange termijn, die medio 2021 verschijnt. Die analyse zal volgens de RLi meer moeten zijn dan een prioriteitenlijst voor infrastructurele oplossingen.

Verder wijst de Rli op de sleutelrol voor de Tweede Kamer. Nu richt de Kamer vaak op afzonderlijke infrastructurele projecten, terwijl het, vindt de Rli, beter zou zijn als de Kamer het beleid beoordeelt op verbinding met zaken als verstedelijking en digitalisering en meer oog heeft voor samenwerking tussen departementen en bestuurslagen.