Road Monitor brengt met data de weg in kaart

Beter zicht op de staat van het wegdek en daarmee verkeersgevaarlijke situaties voorkomen. Dat kan straks met de Road Monitor: een dashboard met meldingen gebaseerd op geanonimiseerde voertuigdata. Wegbeheerders ontvangen zo realtime informatie over de conditie van de weg.

Moderne auto’s produceren, verzamelen en delen steeds grotere hoeveelheden data. En dat biedt kansen voor beter en goedkoper wegbeheer. Daarom werkt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) aan de Road Monitor (RoMo). In dit dashboard worden grote hoeveelheden voertuigdata verwerkt tot bruikbare informatie voor wegbeheerders. Deze informatie is geanonimiseerd en niet te herleiden tot 1 persoon of voertuig. Het dashboard kan vervolgens antwoord geven op vragen als: waar zit een gat in de weg? Waar is de wegbelijning versleten? Waar dreigt het bij vorst als eerste glad te worden?

Signaleren en repareren

‘Met het antwoord op zulke vragen kun je het beheer en onderhoud van wegen beter in kaart brengen. En vervolgens makkelijker en goedkoper gaan uitvoeren’, vertelt Erik Vrijens, beleidscoördinator Smart Mobility bij het ministerie van IenW. Samen met Koen Steenbakkers, projectmanager Smart Mobility bij het ministerie van IenW, is hij de initiator van het RoMo-project.

‘Het onderhoud van onze wegen kost veel geld. Tegelijkertijd zien we een grote druk op onze budgetten. Als we defecten aan de weg al in een vroeg stadium signaleren en repareren, levert dat de wegbeheerders besparingen op. Niet alleen omdat we ergere problemen voor kunnen zijn, maar ook omdat we op die manier ongevallen kunnen voorkomen.’ Een ander voorbeeld: wegbelijning. Een voertuig dat is uitgerust met Lane Departure Warning, een systeem dat je helpt binnen de rijbaan te blijven, “ziet” de wegbelijning. Tegelijkertijd registreert het ook waar de belijning is weggesleten. Zo kan RoMo bijdragen aan het beter laten functioneren van rijhulpsystemen.

‘Wat ons ook helpt: plekken waarvan we weten dat er veel stuurcorrecties plaatsvinden, of waar vaak hard wordt geremd. Daar kan sprake zijn van een verkeersonveilige situatie die we anders pas veel later zouden opmerken. Zo’n signaal draagt bij aan het tijdig in kaart brengen én aanpakken van onveilige situaties’, aldus Vrijens.

Testen en ontwikkelen

De data in het dashboard komt uit voertuigen op de weg. Sensoren in banden, adaptieve schokdempers en automatische ruitenwissers: in moderne auto’s zijn talloze sensoren verwerkt. Inmiddels zijn met die data al diverse pilots uitgevoerd, bijvoorbeeld op het gebied van gladheid, gaten in het wegdek en vroegtijdige signalering van wegdekschade. ‘Daarbij stond de vraag centraal of voertuigdata ons kan helpen bij het beheer en onderhoud van de weg. Gezien het succes van de pilots is het antwoord op die vraag een volmondig “Ja.” Nu gaan we kijken hoe we de inzet van voertuigdata het beste kunnen opnemen in de werkwijze van de wegbeheerders’, zegt Vrijens.

Die puzzel begint later dit jaar, als de aanbesteding voor RoMo is afgerond. De aanbesteding is gericht op de bouw van een dashboard voor wegbeheerders, waarin bruikbare informatie van externe partijen automatisch wordt ingeladen. Het project heeft in eerste instantie een looptijd van 2 jaar. Vrijens: ‘In die periode gaan we testen of de toegevoegde waarde die we verwachten ook inderdaad geleverd wordt en of deze aansluit bij de werkwijze van de wegbeheerders. Ook willen we te weten komen welke besparingen RoMo kan gaan opleveren.’

Het ministerie van IenW, Rijkswaterstaat en het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW) werken hierbij samen met 1 of meerdere marktpartijen. ‘Dat wordt heel interessant. Nederland is het 1e land dat op grote schaal beheer en onderhoud in kaart gaat brengen door middel van voertuigdata. Onze inhoudelijke kennis van wegbeheer koppelen we aan de data-expertise van marktpartijen. Zo leren we van elkaar: een win-winsituatie!’

Aanbesteding: ruimte voor nieuwe toepassingen

De aanbestedingsprocedure voor RoMo is 19 augustus gestart. Inschrijvingen kunnen tot 27 oktober 2021 om 12.00 uur worden ingediend via TenderNed. De aanbesteding bestaat uit 3 percelen:

  • een dashboard ten behoeve van assetmanagement (wegonderhoud);
  • een dashboard ten behoeve van wintermanagement (gladheidsbestrijding);
  • een dashboard ten behoeve van verkeersonveilige situaties.

Inschrijvers wordt nadrukkelijk gevraagd ook toepassingen van voertuigdata voor te stellen die geen deel uitmaken van de inschrijvingsvereisten. Privacy speelt bovendien een belangrijke rol. Een zwaarwegend criterium bij de gunning is dat marktpartijen moeten aangeven op wat voor manier zij toegang hebben verkregen tot de data. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is hierbij leidend.