‘Vliegende’ start voor internationaal onderzoeksproject 5G-Blueprint

Met de officiële start van ‘5G-Blueprint’ op 21 september jl. is het internationale, grensoverschrijdende onderzoeksproject een nieuwe fase ingegaan. De 28 betrokken publiek-private partijen (uit Nederland, Vlaanderen, Zwitserland en Tsjechië) onderzoeken de komende drie jaar hoe de inzet van 5G de sector transport en logistiek verder kan helpen met behulp van tele-operation, ofwel op afstand bestuurbaar vervoer. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door de EU vanuit het Horizon 2020 programma.

Tele-operation, dat wordt gezien als de volgende fase in afwachting van en aanloop naar volledig autonoom vervoer, kan transport en logistiek efficiënter maken. Naar schatting gaat er jaarlijks in Nederland en Vlaanderen zo’n 100 miljoen euro verloren door wachtende chauffeurs, inefficiëntie bij opslag en distributie en overbodig ‘papierwerk’. Met tele-operation, zo is de verwachting, kan een deel van die overbodige kosten worden voorkomen. Immers: bij tele-operation kan een operator - dankzij realtime data-uitwisseling met behulp van 5G van en naar voertuigen, terminals en centrales - een voertuig op afstand besturen, en dus ook onmiddellijk wisselen van voertuig wanneer een rit wordt beëindigd. Tele-operation kan daarnaast een oplossing bieden voor de oplopende chauffeurstekorten, doordat dit een heel nieuwe dimensie geeft aan het beroep van truckchauffeur of binnenvaartschipper.

Dezelfde richting

Bij de start van het project op 21 september werd informeel de vergelijking gemaakt met een ‘Le Mans-start’, naar analogie van de beroemde 24-uursrace van Le Mans waarbij de racewagens op een rij staan geparkeerd staan en de deelnemers gelijktijdig naar hun raceauto rennen om aan de wedstrijd te beginnen. Wim Vandenberghe, namens het ministerie van IenW projectcoördinator van 5G-Blueprint, over die vergelijking: ‘Zo’n race lijkt een eenvoudig concept: laat wat racewagens over een circuit rijden, en bepaal na 24 uur wie het verste kwam. Echter, voor een goede race in Le Mans moet er veel meer gebeuren dan dat. Het moet eerst en vooral voor alle betrokkenen achter de schermen duidelijk zijn wat hun taak is, en hoe ze deze moeten invullen. En als je dat in detail bekijkt, blijken er veel meer betrokkenen en taken te zijn dan je zou verwachten. Denk hierbij niet alleen aan de coureurs, maar ook mecaniciens, marshalls, crowd managers, logistiek medewerkers, mensen van de catering, etc. Alle neuzen moeten dus bij de start dezelfde richting uitwijzen om er een succes van te maken. En dat is exact wat we met de startbijeenkomst van het 5G-Blueprint project beoogden. Het concept van tele-operation lijkt namelijk ook eenvoudig, maar het vergt onderhuids heel veel inspanning en synchronisatie om dit project tot een goed einde te brengen. Ik was daarom heel blij te zien dat het, na de tweedaagse online bijeenkomst, voor alle 28 deelnemende partners duidelijker was wat de precieze eisen, taken en doelen van het project zijn, en wat daarbij van hen wordt verwacht.’

Corridor

Als afgebakend pilotgebied geldt de belangrijke logistieke corridor North Sea Port (Vlissingen – Terneuzen – Gent) – Antwerpen. Het grensgebied is extra interessant omdat het in de praktijk kan uitwijzen of, en hoe verbindingen zich houden bij het passeren van grenzen. De inzet van nieuwe 5G telecommunicatietechnologie is daarbij een belangrijk instrument. Vandenberghe: ‘Voor tele-operation zijn 4G-verbindingen niet voldoende. 5G biedt in theorie een betere performance en meer garanties qua stabiliteit. Wij gaan beproeven of 5G ook in de praktijk een werkbare oplossing voor tele-operation oplevert.’

De 28 betrokken partijen onderzoeken vier use cases:

  1. geautomatiseerde besturing binnenvaart
  2. geautomatiseerde docking functionaliteit van een vrachtwagen
  3. platooning (in konvooi rijden) op basis van Cooperative Adaptive Cruise Control (CACC)
  4. op afstand besturen van een vrachtwagen en binnenvaartschip (basis use case waar de andere drie op voortbouwen).

De deelnemende partijen bespreken inmiddels in subgroepen hun vorderingen, ook wordt overkoepelend overleg gevoerd. Het ministerie van IenW leidt het project, terwijl 5G-Blueprint technisch wordt gecoördineerd door het Belgische onderzoeksinstituut imec.

Analyse

De eerste fase van het project, dat feitelijk startte op 1 september 2020 en een looptijd van drie jaar heeft, staat in het teken van analyse en design. In het laatste deel van 5G-Blueprint zullen de bevindingen ook fysiek in het North Sea Port gebied uitvoerig worden getest. De finale uitkomst van het project zal een compleet plan (blueprint) zijn, dat duidelijk maakt hoe het concept van tele-operation in de logistiek ook effectief uitgerold zou kunnen worden in de dagelijkse operatie. Het zal antwoorden geven op vragen ten aanzien van in te zetten techniek, aanbevelingen voor toe te passen business modellen, en te maken governance afspraken en andere randvoorwaardelijkheden. Hiermee kan na afronding van dit onderzoeksproject de kaart van de uitrol worden getrokken.

Met dit project nemen de betrokken partners volgens Vandenberghe een voorsprong op de rest van de wereld. ‘Wereldwijd groeit de belangstelling voor tele-operation, zeker omdat meer en meer de overtuiging heerst dat volledig autonoom vervoer langer op zich zal laten wachten dan eerst werd gedacht. Voor verschillende sectoren is behoefte aan alternatieven die vandaag en morgen oplossingen bieden. Tele-operation wordt daarom meer en meer gezien als de volgende belangrijke stap, die al bij de start waarde creëert, en die stapsgewijze toevoeging van meer en meer automatische functies mogelijk maakt. Zo kan tele-operation op gepaste snelheid doorgroeien richting autonoom vervoer. Echter, dit project is voor zover bekend het eerste project dat ook echt op deze manier inzet op onderzoek en ontwikkeling van tele-operation oplossingen, in plaats van er enkel over te praten. En dat is toch wel een heel belangrijk verschil.’